Τα Άπαντα του Shakespear

 

        Όσοι αγαπούν τον William Shakespear και είναι εξοικειωμένοι με την αγγλική γλώσσα της εποχής του έχουν τη δυνατότητα να διαβάσουν διαδικτυακά το σύνολο του έργου του στην ιστοσελίδα του MIT.  Οι κωμωδίες, τα ιστορικά έργα, οι τραγωδίες αλλά και τα ποιήματα ενός από τους πιο αναγνωρισμένους συγγραφείς παγκοσμίως ανά τους αιώνες είναι διαθέσιμα για το κοινό δωρεάν. Ό,τι πρέπει για τους φθινοπωρινούς μήνες που ακολουθούν! 

 

Τα σύνεργα του ηθοποιού του αρχαίου δράματος

Θραύσμα αγγείου με παράσταση ηθοποιού που κρατά προσωπείο (4ος αι. π.X.)

       Έχετε σκεφτεί ποτέ τι μέσα χρησιμοποιούσαν οι ηθοποιοί της αρχαιότητας για τον καλλωπισμό τους; Διαβάστε το κείμενο που έγραψαν η διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, Ελένη Σπανού, και ο υπεύθυνος του αρχαιολογικού χώρου και του Μουσείου Κεραμεικού, Λεωνίδας Μπουρνιάς με αφορμή το εύρημα από τον τάφο ενός αρχαίου ηθοποιού εδώ.  

H διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, κ. Ελένη Σπ. Μπάνου, και ο υπεύθυνος του αρχαιολογικού χώρου και του Μουσείου Κεραμεικού, κ. Λεωνίδας Κ. Μπουρνιάς, γράφουν για το εύρημα από τον τάφο του ηθοποιού Μακαρέα. Πηγή: www.lifo.gr

H διευθύντρια της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πόλης Αθηνών, κ. Ελένη Σπ. Μπάνου, και ο υπεύθυνος του αρχαιολογικού χώρου και του Μουσείου Κεραμεικού, κ. Λεωνίδας Κ. Μπουρνιάς, γράφουν για το εύρημα από τον τάφο του ηθοποιού Μακαρέα. Πηγή: www.lifo.gr

Ο χορός στην τραγωδία και την κωμωδία

Διαβάστε μια ενδιαφέρουσα ανάλυση για τον ρόλο που διαδραματίζει ο χορός στην τραγωδία και την κωμωδία από τον Αντώνη Πετρίδη εδώ:  Ο χορός στην τραγωδία και την κωμωδία: (α) Γενικές παρατηρήσεις

Αρχαία ελληνική τραγωδία... στα ισπανικά

       Η αρχαία ελληνική τραγωδία δεν είναι ένα είδος που χάθηκε στο χρόνο. Oι δραματικές παραστάσεις επέζησαν και συνέχισαν να εξελίσσονται, εκφράζοντας κάθε φορά τη συγκεκριμένη πραγματικότητα μέσα στην οποία λειτουργούν. Η αδιάλειπτη παρέμβαση των μελετητών, οι οποίοι, από τον Aριστοτέλη έως τους Aλεξανδρινούς γραμματικούς, συγκέντρωσαν και ανέλυσαν τα κείμενα της τραγωδίας διασφάλισαν την επιβίωσή της, ενώ το είδος διαδόθηκε και στο λατινόφωνο κόσμο μέσα από τη μετάφραση και την προσαρμογή των θεμάτων της στα έργα των Ρωμαίων ποιητών.  

       Οι πολυάριθμες επεξεργασίες των θεμάτων της αρχαίας τραγωδίας που επιχειρήθηκαν ως σήμερα αποδεικνύουν τη δυναμικότητά τους. Πρόκειται για θέματα διαχρονικά, σχετικά με βασικά προβλήματα και συγκινήσεις του ανθρώπου. Σπουδαίοι στοχαστές έβρισκαν στις αρχαίες τραγωδίες αστείρευτη πηγή σκέψεων για τη μοίρα του ανθρώπου, τη φύση της τέχνης, τη σύγκρουση των αντιθέτων. Θεατρικές προσαρμογές ή μεταγραφές των τραγικών έργων σε νέα έργα ή όπερες έχουμε από το 16ο και 17ο αι., ενώ το 19ο και τον 20ό αι. αναβιώνει η τραγωδία σε συνδυασμό με τη φιλολογική έρευνα σε πανεπιστημιακούς κύκλους. Παραστάσεις κλασικών τραγωδιών δίνονται με επιτυχία στα σύγχρονα θέατρα από αξιόλογους σκηνοθέτες, όχι μόνο εντός, αλλά και εκτός Ελλάδας.

       Σε όλες τις περιπτώσεις η λογοτεχνική μορφή του τραγικού είδους έμεινε σε γενικές γραμμές ίδια, όπως ακριβώς και το πνεύμα που τη ζωντάνευε. Σήμερα, σε όλο σχεδόν τον κόσμο, παίζονται τα έργα του Aισχύλου, του Σοφοκλή και του Eυριπίδη. Eίκοσι πέντε αιώνες μετά, αξιόλογοι δημιουργοί εμπνέονται από την αρχαία τραγωδία, συνεχίζουν να γράφουν τραγωδίες και να δανείζονται από τους Έλληνες τους τίτλους, τα θέματα, τις υποθέσεις και τα πρόσωπα. Βέβαια, στα έργα αυτά δε βρίσκουμε τους εκφραστικούς τρόπους και την ιδιότυπη δομή της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας. Ωστόσο, η αναβίωση της τραγωδίας με οποιαδήποτε μορφή και η αναμφισβήτητη επικαιρότητά της αποδεικνύουν ότι αυτή αποτελεί εξαίρετο δημιούργημα του ανθρώπινου πνεύματος.  

       Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε την τραγωδία "Μήδεια" του Ευριπίδη από την ισπανική θεατρική ομάδα Ditirambo του εκπαιδευτικού οργανισμού δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης IES Cencibel. Μην σας ξενίζει η άγνωστη - σε πολλούς από εσάς - γλώσσα. Παρατηρήστε τα σκηνικά, τη μουσική επένδυση και τη σκευή των υποκριτών και δώστε προσοχή στις εκφράσεις, τις κινήσεις, τον τρόπο ομιλίας και γενικώς την ερμηνεία των ηθοποιών. Είναι αρκετά για να νιώσετε κι εσείς τον ἔλεο και τον φόβο, περιμένοντας την κάθαρσιν στο τέλος του έργου. Άλλωστε, η ιστορία της Μήδειας σας είναι γνωστή. Ησυχία, λοιπόν... Η παράσταση αρχίζει!

Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου

           Η 23η Απριλίου έχει καθιερωθεί διεθνώς από την UNESCO ως Παγκόσμια Ημέρα Βιβλίου. Η επιλογή της ημερομηνίας δεν είναι τυχαία· συμπτωματικά, στις 23 Απριλίου του 1616 έφυγαν από τη ζωή δυο από τις σημαντικότερες μορφές της παγκόσμιας λογοτεχνίας, ο William Shakespeare και ο Miguel de Cervantes. Ξεκινώντας από το 2016, η Ένωση Ελληνικού Βιβλίου, με τη συνεργασία της Εταιρείας Συγγραφέων και του Ελληνικού Τμήματος της ΙΒΒΥ - Κύκλος του Ελληνικού Παιδικού Βιβλίου, καθιέρωσε και στην Ελλάδα την 23η Απριλίου ως Ημέρα Βιβλίου. Τη συγκεκριμένη ημέρα, αλλά και γενικότερα τον Απρίλιο διοργανώνονται διάφορες εκδηλώσεις για να τιμηθεί το βιβλίο και για να προωθηθεί η κουλτούρα της ανάγνωσης σε όλες τις ηλικίες, και ιδιαίτερα στους νέους, οι οποίοι έχουν κατηγορηθεί πολλές φορές ότι προτιμούν να περνούν το χρόνο τους μπροστά σε μια οθόνη αντί να διαβάζουν λογοτεχνία. 

        Αλλά η ανάγνωση ενός βιβλίου θεωρούνταν πάντοτε ωφέλιμη; Στο παρακάτω απόσπασμα από τον πασίγνωστο Δον Κιχώτη του Θερβάντες ο συγγραφέας σατιρίζει την επίδραση που ασκούσαν στον ομώνυμο ήρωά του τα ιπποτικά μυθιστορήματα που διάβαζε. Τα μυθιστορήματα αυτά είχαν εξάψει τόσο πολύ τη φαντασία του Δον Κιχώτη, ώστε εκείνος πίστευε ότι όσα διάβαζε ήταν αληθινά και πραγματοποιήσιμα και ότι θα μπορούσε να μοιάσει με τους ήρωες των βιβλίων του. 

Ο Δον Κιχώτης (κεφάλαιο 21ο)

- Αφεντικό θα 'θελες να μου δώσεις την άδεια να πω δυο κουβέντες στην ευγενία σου; Γιατί από την ώρα που μου 'δωσες εκείνη τη σκληρή προσταγή για να σωπαίνω, πάνω από τέσσερα πράματα που είχα να σου πω, μείναν και μπαγιάτεψαν μες στο στομάχι μου· και θα 'θελα κατιτί που έχω τώρα στην άκρη της γλώσσας μου, τουλάχιστο, να μην πάει κι αυτό χαμένο.

- Πες το, αποκρίθηκε ο Δον Κιχώτης, και κοίταξε να είσαι σύντομος· γιατί κανένας δεν είναι ευχάριστος, όταν είναι πολυλογάς.

- Ο λόγος μου λοιπόν, αφεντικό, αποκρίθηκε ο Σάντσος, είναι πως έχω κάμποσες μέρες που συλλογίζομαι πόσο λίγα είναι τα κέρδητα που έχει κανείς με το να πηγαίνει γυρεύοντας τέτοιες περιπέτειες, σαν κι αυτές που γυρεύει η ευγενία σου μέσα σε τούτες τις ερημιές και τους απόμακρους δρόμους, όπου, κι αν ακόμα νικάει κανείς και κερδίζει τις πιο επικίντυνες, δεν είναι κανένας για να τις δει και να τις μάθει, - κι έτσι είναι καταδικασμένες να μείνουν αιώνια άγνωστες, πράμα που κάνει άδικο και στους σκοπούς της ευγενίας σου και στα κατορθώματά σου. Και γι' αυτό θαρρώ πως θα 'τανε καλύτερα (εξόν αν έχει καμιά καλύτερη ιδέα η ευγενία σου), να πηγαίναμε να προσφέρουμε τις υπηρεσίες μας σε κανέναν αυτοκράτορα ή κανέναν άλλο τρανόν άρχοντα, που να βρίσκεται μπλεγμένος σε πόλεμο, έτσι που να μπορέσεις η ευγενία σου να δείξει την παλικαριά σου, τη μεγάλη σου δύναμη και τη μεγαλύτερη εξυπνάδα σου. Γιατί, όταν τα δει όλ' αυτά ο μεγάλος άρχοντας που θα υπηρετούμε, θα είναι αναγκασμένος να μας αντιπλερώσει, τον καθέναν κατά τα έργατά του. Και ούτε θα λείψει από κει ο άνθρωπος που θα βάλει στο χαρτί τα κατορθώματα της ευγενίας σου, για να μείνει η μνήμη τους αιώνια. Για τα δικά μου δε λέω τίποτα· γιατί θα είναι αναγκασμένα να μη βγουν έξω από τον κύκλο που είναι ορισμένος για τους ιπποκόμους -αν και θα μπορούσα να πω, πως αν ήτανε συνήθιο στην ιπποσύνη να γράφονται τα κατορθώματα των ιπποκόμων, δεν ήθελε μείνουν και τα δικά μου θαμμένα στη λησμονιά.

- Δεν τα λες άσκημα, Σάντσο, αποκρίθηκε ο Δον Κιχώτης· όμως πριν να φτάσει κανένας ως εκεί, πρέπει πρώτα να γυρίσει τον κόσμο για να δοκιμαστεί, γυρεύοντας περιπέτειες, και ν' αποχτήσει με τα κατορθώματα του τέτοιο όνομα και τέτοια φήμη, ώστε, όταν θα παρουσιαστεί στο παλάτι κανενός μεγάλου μονάρχη, να είναι ήδη γνωστός από τα έργα του· και μόλις τόνε δουν τα παιδιά να μπαίνει από την πύλη στην πόλη μέσα, να τον πάρουν αμέσως από πίσω και να τον τριγυρίζουν φωνάζοντας και λέγοντας: «Να, αυτός είναι ο ιππότης του Ήλιου ή του Φιδιού» ή μ' όποιο άλλο σύμβολο να είναι γνωστός πως έκανε τα μεγάλα του τα κατορθώματα. «Αυτός είναι», θα λένε, «που νίκησε σε πρωτάκουστη μάχη το μέγα γίγα Μπροκαμπρούνο, το δυνατό· αυτός που λευτέρωσε το μέγα Μαμελούκο της Περσίας από τα μάγια που τον κρατούσαν μαγεμένο κάπου εννιακόσια χρόνια». Κι έτσι από στόμα σε στόμα θ' απλώνεται η φήμη των κατορθωμάτων του· κι αμέσως, από το θόρυβο που θα κάνουν τα παιδιά κι όλος ο άλλος κόσμος, θα παρουσιαστεί στα παραθύρια του βασιλικού του παλατιού ο βασιλιάς εκείνης της χώρας· και μόλις δει τον ιππότη και τον αναγνωρίσει από την πανοπλία του ή από το έμβλημα της ασπίδας του, δεν μπορεί παρά να πει:

«Εμπρός, όλοι οι ιππότες μου όσοι βρίσκονται στο παλάτι μου, ας βγουν έξω να δεχτούνε το άνθος της ιπποσύνης που έρχεται από πέρα!». Μ' αυτήν την προσταγή του θα βγουν όλοι έξω, και θα κατέβει κι ο ίδιος ίσαμε τα μισά της σκάλας, και θα τον αγκαλιάσει σφιχτά σφιχτά, και θα του δώσει στο πρόσωπο το φιλί της ειρήνης, κι αμέσως θα τον πάρει από το χέρι και θα τον πάει στα διαμερίσματα της βασίλισσας, όπου ο ιππότης θα τη βρει μαζί με την κόρη της την ινφάντα, που δεν μπορεί παρά να είναι από τις πιο ομορφύτερες και τις πιο τέλειες παρθένες που πολύ δύσκολα μπορεί κανείς να βρει μέσα σ' ένα μεγάλο μέρος της οικουμένης. Και τότε κείνη θα ρίξει τα μάτια της απάνω στον ιππότη, κι ο ιππότης τα δικά του στα δικά της, κι ο καθένας τους θα φανεί στον άλλον σαν κάτι μάλλον θεϊκό παρά ανθρώπινο· και δίχως κι αυτοί να ξέρουν το πώς και γιατί, θα βρεθούν πιασμένοι και τυλιγμένοι μες στ' άλυτα δίχτυα του έρωτα και με μεγάλο πόνο στην καρδιά, επειδή δε θα ξέρουν πώς να πουν και να ομολογήσουν τους καημούς τους και τα αιτήματά τους. Από κει θα τον οδηγήσουν κατόπι, δίχως αμφιβολία, σε καμιά σάλα του παλατιού με πλούσια επίπλωση, όπου αφού του βγάλουν τ' άρματά του, θα του φέρουν να φορέσει έναν πολύτιμο πορφυρό μανδύα· και αν πια ήτανε τόσο όμορφος με την αρματωσιά του, άλλο τόσο και καλύτερος θα είναι με το βασιλικό αυτό φόρεμα. Σαν έρθει το βράδυ, θα δειπνήσει μαζί με το βασιλιά και τη βασίλισσα, καθώς και με τη βασιλοπούλα, που δε θα σηκώσει τα μάτια του μήτε μια στιγμή από πάνω της, κοιτάζοντας την κρυφά από τους άλλους· όπως θα κάνει και κείνη το ίδιο και με την ίδια τέχνη κι εξυπνάδα -γιατί, καθώς είπα και πριν, είναι μια πολύ προσεχτική και σεμνή κόρη. Όταν θα σηκώσουν πια το τραπέζι, θα παρουσιαστεί ξάφνου στην πόρτα της σάλας ένας μικρός κι άσκημος νάνος και από πίσω θ' ακολουθεί, ανάμεσο σε δυο γίγαντες, μια όμορφη αρχόντισσα, που θα 'ρθει να προτείνει κάποια περιπέτεια: αυτήν την περιπέτεια θα την έχει προετοιμάσει κάποιος πολύ αρχαίος μάγος, και κείνος που θα τη βγάλει πέρα νικηφόρος θα είναι ο καλύτερος ιππότης του κόσμου. Αμέσως ο βασιλιάς θα προστάξει όλους τους ιππότες που θα βρίσκονται εκεί να δοκιμάσουν την περιπέτεια· όμως κανένας δε θα μπορέσει να τη βγάλει πέρα, εξόν από τον ξένο ιππότη, το μουσαφίρη, που έτσι θα μεγαλώσει τη δόξα του και θα δώσει μεγάλη χαρά στη βασιλοπούλα, η οποία θα μείνει ευχαριστημένη κι ικανοποιημένη που έβαλε σε τόσο ψηλό μέρος τους στοχασμούς της και τα όνειρα της. Και το ευτύχημα είναι πως αυτός ο βασιλιάς ή ο πρίγκιπας, ή όποιος άλλος είναι, βρίσκεται σε πόλεμο τρομερό με κάποιον άλλον άρχοντα επίσης δυνατό, όπως αυτός· και ο ιππότης, ο μουσαφίρης (ύστερ' από μερικές μέρες που έκανε στο παλάτι), του ζητάει την άδεια να πάει να τον υπηρετήσει σ' αυτόν τον πόλεμο. Ο βασιλιάς θα του τη δώσει μεταχαράς, κι ο ιππότης θα του φιλήσει με πολλή ευγένεια τα χέρια για τη μεγάλη χάρη που του κάνει. Το ίδιο βράδυ θα πάει ν' αποχαιρετήσει τη δέσποινά του τη βασιλοπούλα μέσα από τα κάγκελα ενός κήπου, που βρίσκεται δίπλα στην κρεβατοκάμαρα της.

Στο ίδιο μέρος έχει ήδη κουβεντιάσει μαζί της πολλές φορές με τη βοήθεια μιας εμπιστεμένης της υπασπίστρας. Εκείνος θ' αναστενάζει, κι αυτή θα λιποθυμήσει· η υπασπίστρα της θα πάει να φέρει νερό, και θα 'χει μεγάλη στεναχώρια βλέποντας πως αρχίζει να ξημερώνει, γιατί δε θα 'θελε να φανερωθούν και να γίνει μια τέτοια ντροπή στην κυρά της. Στο τέλος η βασιλοπούλα θα συνέρθει και θα δώσει τα λευκά της χέρια μες από τα κάγκελα στον ιππότη, ο οποίος θα τα φιλήσει και θα τα ξαναφιλήσει χίλιες φορές, λούζοντάς τα με τα δάκρυα του. Κατόπι θα συμφωνήσουν οι δυο τους με ποιον τρόπο θα μηνούνε ο ένας στον άλλον τις καλές τους και τις κακές τους τύχες· και η βασιλοπούλα τον παρακαλεί να κάνει για να γυρίσει όσο μπορεί γρηγορότερα· εκείνος της το υπόσχεται με χίλιους όρκους και ξαναρχίζει να της φιλεί τα χέρια, και την αποχαιρετάει με τόση συγκίνηση, που κοντεύει ν' αφήσει εκεί τη ζωή του. Φεύγει από κει και πηγαίνει στην κάμαρα του, ρίχνεται απάνω στο κρεβάτι του, μα δεν μπορεί να κλείσει μάτι από τον καημό του χωρισμού. Σηκώνεται πρωί πρωί, και πάει ν' αποχαιρετίσει το βασιλιά και τη βασίλισσα και τη βασιλοπούλα. Όμως σαν αποχαιρέτισε τους δυο, του είπαν για τη βασιλοπούλα πως είναι λιγάκι ανήμπορη και δεν μπορεί να τόνε δεχτεί. Ο ιππότης συλλογιέται πως είναι από τον πόνο εξαιτίας του μισεμού* του· η καρδιά του σπαράζει, και μόλις κατορθώνει να κρατήσει κρυφή τη μεγάλη του θλίψη. Η εμπιστεμένη υπασπίστρα βρίσκεται εκεί και παρατηρεί όλα όσα γίνονται μπροστά της, και πάει και τα λέει όλα στην κυρά της, η οποία την ακούει κλαίοντας, και της λέει πως ένας από τους μεγαλύτερους καημούς της είναι που δεν ξέρει ποιος είναι ο ιππότης της, κι αν κρατάει από βασιλικό σόι ή όχι. Η συντρόφισσά της τήνε βεβαιώνει πως τόση χάρη, ευγενικότητα και παλικαριά, σαν του ιππότη της, δεν μπορεί να υπάρχει παρά σ' ένα πρόσωπο σπουδαίο κι από βασιλικό αίμα. Η θλιμμένη βασιλοπούλα παρηγοριέται μ' αυτά τα λόγια, και βάζει τα δυνατά της να κρύψει τον πόνο της, για να μη δώσει υποψία στους γονιούς της· κι ύστερ' από δυο μέρες παρουσιάζεται πάλι στον κόσμο. Ο ιππότης πια έχει φύγει: πολεμάει με τους εχθρούς του βασιλιά και τους νικάει, παίρνει ένα σωρό πολιτείες, θριαμβεύει σ' ένα σωρό μάχες. Ξαναγυρίζει στο παλάτι, ανταμώνει την αγαπημένη του στη συνηθισμένη τους μεριά, και μένει μαζί της σύμφωνος να τήνε ζητήσει για γυναίκα του από τον πατέρα της γι' αμοιβή των όσων έκανε για δαύτον. Ο βασιλιάς δε θέλει να του τήνε δώσει, γιατί δεν ξέρει ποιος είναι· όμως αυτός και μ' όλ' αυτά, είτε κλέβοντάς την, είτε μ' οποιονδήποτε άλλον τρόπο, κατορθώνει να την κάνει, τη βασιλοπούλα, γυναίκα του. Στο τέλος κι ο βασιλιάς μένει ευχαριστημένος από το γάμο και τον θεωρεί μάλιστα για μεγάλη τύχη·γιατί μαθαίνει και βεβαιώνεται πως ο ιππότης αυτός είναι γιος μεγάλου βασιλιά, δεν ξέρω τώρα σε ποιο βασίλειο -γιατί θαρρώ πως δε βρίσκεται γραμμένο μες στο χάρτη. Ο πατέρας πεθαίνει κατόπι, η βασιλοπούλα κληρονομάει και ο ιππότης γίνεται βασιλιάς όσο που να πεις κύμινο. Τότε πια είναι η ώρα ν' ανταμείψει και τον ιπποκόμο του κι όλους όσοι τόνε βοήθησαν για ν' ανέβει σ' ένα τόσο ψηλό αξίωμα. Τονε παντρεύει, τον ιπποκόμο του, με μια από τις νεαρές υπασπίστρες της βασιλοπούλας - δίχως αμφιβολία με την εμπιστεμένη στους έρωτές της, που είναι θυγατέρα ενός από τους μεγαλύτερους άρχοντες του τόπου.

- Αυτό μ' αρέσει... έκανε ο Σάντσος· και το περιμένω δίχως άλλο, γιατί όλα, όπως τα είπες, θα γίνουν στην ευγενία σου, με τ' όνομα του «Ιππότη της ελεεινής μορφής» που έχεις παρμένο...

(μτφρ. Κ. ΚΑΡΘΑΙΟΣ)

           Ένας άνθρωπος μπορεί να επηρεάζεται από τα βιβλία που διαβάζει. Μπορεί όμως ένας άνθρωπος να συγκριθεί με ένα βιβλίο; Στη διάσημη τραγωδία Ρωμαίος και Ιουλιέτα του Σαίξπηρ, η μητέρα της Ιουλιέτας συγκρίνει τον Πάρη, τον υποψήφιο σύζυγο της κόρης της, με ένα χειρόγραφο: 

 Ρωμαίος και Ιουλιέτα, Πράξη 1η, Σκηνή 3η

ΚΥΡΙΑ ΚΑΠΟΥΛΕΤΟΥ
Λοιπόν, τι λες; Μπορείς ν' αγαπήσεις αυτό το αρχοντόπουλο;
Θα τον γνωρίσεις απόψε, θα είναι στη γιορτή μας.
Κοίτα να καλοδιαβάσεις το πρόσωπό του και θα δεις
με πόση χάρη τον έχει ζωγραφίσει το χέρι της ομορφιάς! 
Εξέτασε πώς κάθε του χαρακτηριστικό με τ' άλλα δένει
και πώς ο συνδυασμός τους την όψη του ομορφαίνει·
κι ό,τι σου μείνει σκοτεινό απ' το πανέμορφο τούτο βιβλίο
γραμμένο είναι στα περιθώρια των ματιών του - και στα δύο!
Σαν τόμος χωρίς κάλυμμα είναι αυτός ο νέος:
δέσε τον να φανεί όσο του πρέπει ωραίος.
Μονάχα μέσα στο νερό μπορεί και ζει το ψάρι
κι ο όμορφος μονάχα ωραία σύζυγο πρέπει να πάρει.
Θαυμάζει ο κόσμος το ζευγάρι με κοινή πορεία
όπως χρυσόδετο βιβλίο με με χρυσή μέσα του ιστορία.
Άμα τον παντρευτείς, θα χαίρεσαι όλα τα καλά του,
χωρίς καθόλου να μειώνεσαι κοντά του.  

(μτφρ. Ερ. Μπελιές)

Περιμένοντας τον... Samuel Beckett

            Ο Samuel Barclay Beckett ήταν Ιρλανδός λογοτέχνης, ποιητής και θεατρικός συγγραφέας. Γεννήθηκε στο Foxrock, ένα προάστιο του Δουβλίνου, στις 13 Απριλίου του 1906. Σπούδασε γαλλική, ιταλική και αγγλική φιλολογία στο Trinity College στο Δουβλίνου από το 1923 έως το 1927. Έζησε στο Μπέλφαστ και στο Παρίσι, όπου και γνώρισε τον James Joyce. Με τον Joyce συνδέθηκε στενά και μάλιστα τον βοήθησε στην έρευνά του για το βιβλίο του Finnegans Wake. Δίδαξε στην École Normale Supérieure και είχε ως φοιτητές, μεταξύ άλλων, τον Jean-Paul Sartre και τη ‎Simone de Beauvoir. Ταξίδεψε στη Γερμανία και εκδήλωσε από νωρίς την απέχθειά του για τους Ναζί. Το 1938 βρέθηκε ξανά στο Παρίσι και για τα επόμενα χρόνια η ζωή του θυμίζει κινηματογραφική ταινία. Έγινε μια απόπειρα δολοφονίας εναντίον του, γεγονός που τον οδήγησε στο νοσοκομείο. Εκεί γνώρισε την Suzanne Deschevaux-Dumesnil, τη γυναίκα με την οποία σχετίστηκε ερωτικά για περίπου μισό αιώνα ζωής. Όταν τα ναζιστικά στρατεύματα εισέβαλαν στη χώρα, ο Beckett εντάχθηκε στη Γαλλική Αντίσταση. Κατόρθωσε, μάλιστα, να διασώσει τη Suzanne από τα χέρια της Γκεστάπο. 

        Το 1945 επέστρεψε στο Δουβλίνο. Εκεί, στο δωμάτιο της μητέρας του, βίωσε μια φοβερή αποκάλυψη: Κατάλαβε ότι το μέλλον του βρισκόταν στη λογοτεχνία κι ένιωσε ότι πρέπει να ξεφύγει από τη σκιά του Joyce, να αλλάξει κατεύθυνση και να ασχοληθεί με την "άγνοια" και την "αδυναμία". Έτσι, κατά τις δεκαετίες 1950 και 1960 γράφει τα σημαντικότερα έργα του, αυτά που έμελλαν να τον καθιερώσουν. Το 1969 τιμήθηκε με το Νόμπελ Λογοτεχνίας για τους "νέους τρόπους έκφρασης που έχει εισαγάγει στην πεζογραφία και το δράμα". Πέθανε στις 22 Δεκεμβρίου 1989. Έπασχε από εμφύσημα και πιθανότατα από τη νόσο του Πάρκινσον.
      Σημαντικά έργα του Becket: η τριλογία "Μολλόυ", "Ο Μαλόν πεθαίνει", "Ο ακατανόμαστος"· "Πρώτος έρωτας"· "Φαντασία νεκρή φαντάσου"· "Ο ερημωτής", "Περιμένοντας τον Γκοντό", "Τέλος του παιχνιδιού", "Η τελευταία μαγνητοταινία του Κραπ", "Ευτυχισμένες μέρες", "Θέατρο" κ.ά. 

           Ο Beckett είναι ένας από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του λεγόμενου "θεάτρου του παραλόγου". Ο όρος οφείλεται στον κριτικό Martin Esslin, ο οποίος θεώρησε πως το έργο των συγγραφέων αυτών δίνει καλλιτεχνική άρθρωση στην φιλοσοφία του Αλμπέρ Καμύ πως η ζωή είναι έμφυτα χωρίς νόημα, όπως επεξηγείται στο έργο του Ο Μύθος του Σισύφου. Το είδος αυτό του θεάτρου κατάφερε να γίνει δημοφιλές αφού ο Β' Παγκόσμιος Πόλεμος τόνισε την αβεβαιότητα και επισφαλή θέση της ανθρώπινης ζωής. Με βασικούς εκπροσώπους τους Α. Adamov, E. Albee, F. Arrabal, S. Beckett, J. Genet, E. Ionesco επικεντρώνεται στην υπαρξιακή αγωνία του μεταπολεμικού ανθρώπου, ο οποίος αδυνατεί να κατανοήσει τον παραλογισμό του καθημερινού βίου. Το θέατρο του παραλόγου αναφέρεται θεματολογικά στο υπαρξιακό αδιέξοδο, τη μοναξιά, την ιδεολογική ανεπάρκεια, τον εκφυλισμό της γλώσσας ως μέσου επικοινωνίας και αποκάλυψης της σκέψης. Στα δομικά και μορφολογικά χαρακτηριστικά συγκαταλέγονται: η έλλειψη δράσης-πλοκής, η απο-ηρωοποίηση των χαρακτήρων, οι οποίοι συχνά θυμίζουν μηχανιστικά αυτόματα, η ανακολουθία στις δραματικές συγκρούσεις, τα γλωσσικά ολισθήματα και οι επαναλήψεις, τα γκροτέσκα στοιχεία, η απροσδιοριστία του δραματικού χωροχρόνου, οι ακυριολεξίες, ο ελλοχεύων αινικτικός λόγος που ενίοτε υπονομεύει εσωτερικά το κείμενο, το ανοικτό τέλος.  Σε αυτά τα γενικά χαρακτηριστικά ανταποκρίνονται τα περισσότερα έργα του είδους, τα οποία ωστόσο παρουσιάζουν σημαντική ανομοιογένεια μεταξύ τους. 
           Ένα από τα διασημότερα έργα του Samuel Beckett είναι το "Περιμένοντας τον Γκοντό" (En attendant Godot), του 1948-1949. Το θεατρικό ανέβηκε για πρώτη φορά στις 5 ιανουαρίου 1953 στο Théâtre de Babylone, στο Παρίσι. Στο έργο οι ήρωες περιμένουν έναν άνθρωπο που δεν έρχεται ποτέ. Η απουσία του Γκοντό έχει αποτελέσει το θέμα για πάμπολλες ερμηνείες του έργου. (Περισσότερες πληροφορίες για την υπόθεση και την ερμηνεία: εδώ, εδώ και εδώ). Μια ερμηνεία είναι ότι πρόκειται για την αγγλική λέξη God (θεός) και τη συχνή γαλλική κατάληξη -ot, κάτι που θα έδινε μια μεταφυσική διάσταση στο έργο, ωστόσο ο Beckett αρνιόταν πάντοτε αυτή την ερμηνεία. 

Αποσπάσματα από την Πρώτη Πράξη:

ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Θά 'πρεπε νά 'χει έρθει.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Δεν είπε πως θά ῤθει οπωσδήποτε. 
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Κι αν δεν έρθει;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Θα ξανάρθουμε αύριο.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Και μετά μεθαύριο.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Δεν αποκλείεται.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Και ούτω καθεξής. 

[...] 

ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: (θριαμβευτικά). Α! 
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Το βρήκε.
ΠΟΤΖΟ: (ανυπόμονα). Λοιπόν;
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Γιατί δεν αφήνει κάτω τα μπαγάζια του;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Άντε ρε!
ΠΟΤΖΟ: Είστε σίγουρος;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Μπα, γαμώ το! Μας το είπατε αυτό! 
ΠΟΤΖΟ: Σας τό 'πα;
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Μας τό 'πε;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Και στο κάτω κάτω τά 'χει αφήσει.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: (ματιά προς τον Λάκυ). Γεγονός. Ε, και τι μ'αυτό;
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Αφού έχει αφήσει κάτω τα μπαγάζια του, δεν είναι δυνατόν να ρωτήσουμε γιατί δεν αφήνει κάτω τα μπαγάζια του.
ΠΟΤΖΟ: Ατράνταχτο επιχείρημα! 
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Και γιατί τα άφησε;
ΠΟΤΖΟ: Εδώ σας θέλω.
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Για να χορέψει.
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: Σωστά!
ΠΟΤΖΟ: Σωστά! 

Απόσπασμα από τη Δεύτερη Πράξη: 
ΒΛΑΔΙΜΗΡΟΣ: Το βέβαιο είναι πως οι ώρες είναι ατέλειωτες, κάτω απ' αυτές τις συνθήκες, και είμαστε αναγκασμένοι να τις σκοτώνουμε με διάφορα καμώματα που, πώς να το πω, που μπορεί εκ πρώτης όψεως να μοιάζουν λογικά, μέχρι που μας γίνονται συνήθεια. Θα μου πεις, βέβαια, πως το κάνουμε για να μη χάσουμε τα λογικά μας. Αναμφισβήτητα. Μήπως όμως δεν έχουμε κιόλας χαθεί στα αέναα κι ανήλιαγα αβυσσαλέα βάθη; Αυτό λέω καμιά φορά με το νου μου. Παρακολουθείς το συλλογισμό μου;
ΕΣΤΡΑΓΚΟΝ: (αποφθεγματικά). Όλοι μας γεννιόμαστε τρελοί. Και μερικοί παραμένουν δια βίου. 

Πηγές:  
Σάμιουελ Μπέκετ (βικιπαίδεια)
Samuel Beckett (wikipedia)
Σάμουελ Μπέκετ: Ένας υπαρξιστής φιλόσοφος του παραλόγου (tvxs)
Σάμιουελ Μπέκετ. (Ξανα)θυμήσου τα κορυφαία θεατρικά του (Athens Voice)
Beckett, Samuel, 1906-1989 (biblionet)
Θέατρο του Παραλόγου (βικιπαίδεια)
θέατρο του παραλόγου (ψηφιακά σχολικά βιβλία)
Περιμένοντας τον Γκοντό (βικιπαίδεια) 
Σάμουελ Μπέκετ, Περιμένοντας τον Γκοντό. Μια ιλαροτραγωδία σε δύο πράξεις, μετάφραση Αλεξάνδρα Παπαθανασοπούλου, Ύψιλον, Αθήνα, 2007.